DieuHuong.comĐiều Hướng
Nộp hồ sơ ở đâu khi không còn huyện

Người cao tuổi, người khuyết tật đi làm thủ tục: được hỗ trợ gì tại quầy và tại nhà

Ưu tiên tại quầy, hỗ trợ điền tờ khai, nhận và trả hồ sơ qua bưu chính, chứng thực ngoài trụ sở: những lựa chọn giúp người già, người khuyết tật đỡ đi lại.

Daughter gently guiding her elderly father with a walking cane up a ramp into a provincial public service center in Vietnam, soft midday light, both seen from behind

Người cao tuổi và người khuyết tật khi làm thủ tục hành chính thường được ưu tiên thứ tự tại quầy, được cán bộ hướng dẫn và hỗ trợ điền tờ khai, và có thể dùng các hình thức giảm đi lại như nộp, nhận kết quả qua dịch vụ bưu chính công ích hoặc uỷ quyền cho người thân. Một số việc như chứng thực chữ ký, hợp đồng còn có thể được thực hiện ngoài trụ sở khi người yêu cầu không thể đi lại, theo điều kiện của pháp luật về chứng thực.

Sau khi sắp xếp, quãng đường đến trung tâm hành chính của một số xã mới xa hơn trước, nên những lựa chọn này càng đáng biết. Bài này mô tả các hình thức hỗ trợ thường có, cách hỏi để được hỗ trợ đúng, và cách người nhà đi cùng giúp được nhiều nhất. Mức độ hỗ trợ cụ thể khác nhau theo địa phương, bạn kiểm thông báo của trung tâm nơi đến.

Những hỗ trợ thường có tại trung tâm

Ưu tiên thứ tự. Nhiều trung tâm bố trí ưu tiên cho người cao tuổi, người khuyết tật, phụ nữ mang thai, người có con nhỏ, hoặc có quầy riêng. Nếu máy bấm số không có lựa chọn ưu tiên, bạn báo với cán bộ hướng dẫn ở cửa.

Chỗ ngồi chờ và lối đi. Trung tâm thường có ghế chờ, một số nơi có lối dốc cho xe lăn, nhà vệ sinh phù hợp. Nếu trụ sở mới chưa thuận tiện, bạn hỏi trước có điểm tiếp nhận khác ở tầng trệt hoặc gần hơn không.

Hướng dẫn và hỗ trợ điền tờ khai. Cán bộ hướng dẫn hoặc tình nguyện viên tại một số nơi có thể giúp đọc, điền tờ khai, giải thích thành phần hồ sơ. Người yêu cầu vẫn là người kiểm và ký.

Hỗ trợ thao tác trực tuyến. Nhiều trung tâm có khu vực hỗ trợ người dân nộp hồ sơ trực tuyến ngay tại chỗ. Với người cao tuổi chưa quen điện thoại, đây là cách để vẫn nộp trực tuyến mà không cần tự thao tác ở nhà.

Người hỗ trợ giao tiếp. Với người khiếm thính, khiếm thị, bạn báo trước để trung tâm bố trí cách hỗ trợ phù hợp nếu có, hoặc người nhà đi cùng làm cầu nối. Mọi nội dung ký vẫn phải được đọc, giải thích cho người ký hiểu.

Các cách để không phải đến trung tâm, hoặc đến ít hơn

Trước khi đưa ông bà, cha mẹ đi một chặng đường dài, bạn xem thủ tục có cho dùng các hình thức dưới đây không. Điều kiện cụ thể ghi trên trang chi tiết thủ tục hoặc hỏi tại trung tâm.

Hình thứcPhù hợp khiCần chú ý
Nộp và nhận qua bưu chính công íchThủ tục cho phép gửi hồ sơ, nhận kết quả qua bưu chínhHỏi bưu cục về cách gửi có theo dõi và phí dịch vụ; một số nơi có nhân viên đến tận nhà nhận
Nộp trực tuyến với sự giúp đỡ của người thânNgười cao tuổi có tài khoản định danh điện tử hoặc thủ tục không đòi mức caoThao tác trên thiết bị của chính người đó, không mượn tài khoản người khác
Uỷ quyền cho người thânThủ tục không bắt buộc người yêu cầu có mặtVăn bản uỷ quyền đúng hình thức; người được uỷ quyền mang giấy tờ tuỳ thân
Chứng thực ngoài trụ sởNgười yêu cầu già yếu, bệnh nặng, không thể đi lại, cần chứng thực chữ ký, hợp đồngĐề nghị trước với nơi chứng thực, kèm lý do; điều kiện theo quy định hiện hành
Tiếp nhận hồ sơ tại nhàMột số địa phương có mô hình hỗ trợ đối tượng đặc biệtKhông phải nơi nào cũng có; hỏi trung tâm cấp xã

Cách phù hợp nhất thường là ghép: chuẩn bị và nộp hồ sơ qua người thân hoặc bưu chính, chỉ đưa người cao tuổi đến một lần khi thủ tục bắt buộc có mặt để ký hoặc đối chiếu.

Uỷ quyền: khi nào được, khi nào không

Uỷ quyền cho phép người khác thay mặt bạn thực hiện một số việc trong thủ tục, như nộp hồ sơ, nhận kết quả. Đây là cách thường dùng khi cha mẹ già yếu. Tuy vậy, không phải thủ tục nào cũng cho uỷ quyền toàn bộ. Một số việc mang tính nhân thân hoặc cần xác minh ý chí trực tiếp đòi hỏi người yêu cầu có mặt, chẳng hạn ký trước mặt người thực hiện chứng thực hay một số việc hộ tịch.

Để biết chắc, bạn đọc phần yêu cầu, điều kiện của thủ tục, hoặc hỏi cán bộ: "Thủ tục này người khác nộp thay được không, cần văn bản uỷ quyền loại nào?" Văn bản uỷ quyền có thể cần chứng thực chữ ký hoặc công chứng, tuỳ yêu cầu. Nếu người uỷ quyền không thể đi lại, việc chứng thực văn bản uỷ quyền có thể đề nghị làm ngoài trụ sở như đã nói ở trên.

Văn bản uỷ quyền nên ghi rõ phạm vi: được làm việc gì, cho thủ tục nào, trong thời gian nào. Uỷ quyền quá rộng, như "toàn quyền quyết định mọi việc về tài sản", tiềm ẩn rủi ro. Với tài sản lớn, giao dịch phức tạp, gia đình nên tham khảo ý kiến luật sư, chẳng hạn qua dịch vụ hỏi đáp pháp lý như AI Cố Vấn, trước khi lập uỷ quyền.

Người nhà đi cùng: chuẩn bị gì để buổi làm thủ tục nhẹ nhàng

Với người cao tuổi, một buổi chờ lâu ở nơi đông người có thể rất mệt. Người đi cùng có thể làm nhiều phần việc trước để người cao tuổi chỉ cần có mặt ở khâu bắt buộc.

  1. Tra thủ tục, đọc thành phần hồ sơ, điền sẵn tờ khai ở nhà, đọc lại cho người yêu cầu nghe và xác nhận từng thông tin.
  2. Hỏi trước trung tâm về giờ ít người, có ưu tiên thứ tự không, có lối đi cho xe lăn không.
  3. Mang theo bản chính, bản sao, giấy tờ tuỳ thân còn hạn của người yêu cầu, kính đọc, thuốc dùng hằng ngày, nước uống.
  4. Đến nơi, báo với cán bộ hướng dẫn về tình trạng sức khoẻ để được bố trí phù hợp; người cao tuổi ngồi chờ, người nhà đi lấy số, hỏi thông tin.
  5. Khi ký, đọc lại nội dung cho người yêu cầu nghe rõ, để họ tự quyết định ký. Không ký thay nếu không có uỷ quyền hợp lệ.
  6. Nhận giấy tiếp nhận, chụp lại, đăng ký nhận kết quả qua bưu chính nếu có thể để đỡ một lượt đi.

Với người khuyết tật: những điều nên báo trước

Mỗi dạng khuyết tật cần một kiểu hỗ trợ khác. Người khó khăn về vận động cần lối đi, chỗ ngồi, quầy có độ cao phù hợp. Người khiếm thị cần được đọc to nội dung giấy tờ trước khi ký, và có quy định riêng về cách xác nhận ý chí khi không tự đọc được. Người khiếm thính cần trao đổi bằng chữ viết hoặc người phiên dịch ngôn ngữ ký hiệu nếu có.

Vì vậy, nếu có thể, bạn gọi hỏi hoặc nhắn qua kênh chính thức của trung tâm trước khi đến, nêu dạng hỗ trợ cần có. Trung tâm sẽ cho biết họ có thể bố trí gì, hoặc gợi ý hình thức khác như nộp qua bưu chính, uỷ quyền. Với các thủ tục liên quan chế độ, chính sách cho người khuyết tật, bạn hỏi thêm giấy tờ xác nhận mức độ khuyết tật cần mang theo.

Người đi cùng nên nhớ: hỗ trợ là để người khuyết tật tự thực hiện quyền của mình, không phải để quyết định thay họ. Khi cán bộ hỏi, nên để người yêu cầu tự trả lời nếu họ có thể, người đi cùng chỉ hỗ trợ truyền đạt.

Khi trụ sở xã mới ở xa: sắp xếp chuyến đi cho người cao tuổi

Sau khi gộp xã, trụ sở hành chính của một số nơi chuyển về địa điểm xa hơn với người ở thôn, ấp cuối địa bàn cũ. Với người cao tuổi đi lại khó, một chuyến đi vài chục phút trên xe máy có thể là cả một buổi mệt. Trước khi đi, bạn hỏi xem xã có giữ điểm tiếp nhận ở trụ sở cũ không, giờ làm của điểm đó, và thủ tục của bạn có nhận ở điểm đó không.

Nếu buộc phải đến trụ sở chính, bạn gom mọi việc của người cao tuổi vào cùng một chuyến: chứng thực, xác nhận, nộp hồ sơ, hỏi chế độ. Liệt kê ra giấy, hỏi trước từng việc có làm cùng buổi được không. Đi bằng phương tiện có chỗ ngồi ổn định, tránh giờ nắng gắt, và để người cao tuổi ngồi chờ ở khu vực mát trong khi người nhà lo phần lấy số, hỏi quầy.

Một số địa phương tổ chức các đợt cán bộ xuống thôn, tổ dân phố để hướng dẫn và tiếp nhận một số loại hồ sơ, nhất là trong giai đoạn đầu sau sắp xếp. Bạn để ý thông báo của trưởng thôn, tổ trưởng dân phố hoặc loa truyền thanh của xã để tận dụng các đợt này.

Tránh rủi ro khi nhờ người khác giúp

Người cao tuổi là nhóm hay bị nhắm tới bởi các chiêu "giúp làm giấy tờ sau sáp nhập": người lạ đến nhà xưng cán bộ đề nghị thu giữ sổ đỏ, căn cước để "đổi mẫu mới", hoặc gọi điện bảo cài ứng dụng để "cập nhật thông tin". Cán bộ thật không thu giữ bản chính giấy tờ tại nhà nếu không có thủ tục, không thu tiền mặt không có biên lai, không đề nghị cài ứng dụng lạ.

Trong gia đình, nên thống nhất một nguyên tắc: mọi việc liên quan giấy tờ của ông bà, cha mẹ đều được người thân tin cậy biết, và bản chính giấy tờ quan trọng được cất giữ ở một chỗ. Khi cần nhờ người ngoài, như hàng xóm, chỉ nhờ việc đơn giản như đưa đi, không giao bản chính và mật khẩu tài khoản.

Nếu đã lỡ đưa giấy tờ hoặc thông tin cho người lạ, báo ngay cho công an xã nơi cư trú và người thân để có biện pháp, chẳng hạn khoá tài khoản ngân hàng, thông báo mất giấy tờ theo thủ tục.

Câu hỏi thường gặp

Người cao tuổi có được miễn xếp hàng không?

Nhiều trung tâm ưu tiên người cao tuổi, người khuyết tật, phụ nữ mang thai trong thứ tự giải quyết. Cách bố trí cụ thể tuỳ nơi: có nơi có quầy riêng, có nơi cán bộ hướng dẫn ưu tiên lượt. Bạn báo với cán bộ ở cửa để được hướng dẫn.

Cha mẹ nằm một chỗ thì chứng thực chữ ký thế nào?

Pháp luật về chứng thực có trường hợp cho phép thực hiện ngoài trụ sở với người không thể đi lại vì già yếu, bệnh tật. Bạn liên hệ nơi chứng thực, trình bày tình trạng, mang theo giấy tờ cần thiết và làm theo hướng dẫn về thời gian, điều kiện.

Người không biết chữ có làm thủ tục được không?

Được. Cán bộ hoặc người làm chứng sẽ đọc nội dung cho người yêu cầu nghe, và có cách xác nhận phù hợp như điểm chỉ theo quy định của từng thủ tục. Người đi cùng có thể hỗ trợ giải thích, nhưng không được ký thay.

Bưu chính công ích có đến nhà nhận hồ sơ không?

Một số địa phương và một số thủ tục có dịch vụ bưu chính công ích đến tận nhà nhận hồ sơ, trả kết quả. Phạm vi và phí dịch vụ do bưu chính thông báo. Bạn hỏi bưu cục gần nhà hoặc trung tâm phục vụ hành chính công cấp xã.

Người thân ở xa có nộp hồ sơ trực tuyến hộ cha mẹ được không?

Hồ sơ trực tuyến gắn với tài khoản định danh của người nộp. Người thân không nên dùng tài khoản của cha mẹ trên thiết bị của mình. Cách đúng là hướng dẫn cha mẹ tự thao tác, nhờ cán bộ hỗ trợ tại trung tâm, hoặc dùng uỷ quyền nếu thủ tục cho phép.

Thẻ người khuyết tật hay giấy xác nhận có cần mang theo không?

Nếu thủ tục liên quan chế độ dành cho người khuyết tật thì thường cần. Với thủ tục thông thường, mang theo giúp cán bộ bố trí hỗ trợ thuận tiện hơn. Bạn kiểm thành phần hồ sơ của thủ tục cụ thể.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138